طالع بینی با اصول ستاره شناسی
طالع بینی
| فروردین | اردیبهشت | خرداد | تیر | مرداد | شهریور |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
| مهر | آبان | آذر | دی | بهمن | اسفند |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
===========================
طالع بینی چیست/کاملترین مقاله راجع به اصول طالع بینی
چنين فرض كرده اند كه فلك محيط يا فلك الافلاك يا فلك اطلس در 24 ساعت يك دور به دور خود مى گردد كه نسبت به افق هر كس چنين نموده مى شود يا چنين فرض شده است آفتاب در 24 ساعت يك دور در مدار 360 درجه خود مى گردد كه قهرا از مشرق طلوع كرده و به نقطه اى غروب مى كند كه ما آن را نسبت به افق خود مغرب مى ناميم و به اندازه مقدارى كه در افق ما نمودار است با كمى كم و زيادتر ناپيداست آن مدت ناپيدائى را چنين تعبير كرده اند كه در نيم دايره تحت الارض به حركت و سير خود ادامه مى دهد چنانكه مدت نمودارى را سير و حركت در فوق الارض مى دانند
مدار حركت آفتاب يا محيط فلك آفتاب يا فلك الافلاك و يا فلك ثوابت و يا هر فلك كلى ديگرى از اين افلاك كلى را به دوازده بخش تقسيم كرده اند علت اين تقسيم اين است كه سال دوازده ماه است و در حركت انتقالى كل افلاك در هر سال يك دور به دور خود حركت كرده كه فصول چهارگانه را به وجود مى آورند و البته مورد نظر ما در اين تقسيم بندى فصول نيست و بروج است و به ويژه رده بندى ستارگان ، و بنابر اين از لحاظ خواص و حالات نجومى بايد اين دوازده بخش را در فلك ثوابت مد نظر بداريم
و ديگر آنچه اكنون مد نظر ماست بيان حركت آفتاب در مدار خود و يا حركت منظومه شمسى هم نيست و صرفاً بيان كلياتى است مربوط به احكام نجومى در حد لغت و اصطلاح
به هر حال براى هر يك از اين دوازده بخش نامى برگزيده اند در زبانهاى تازى و فارسى و هر زبانى ديگر
اين نامها حداقل در تازى نمودار اشكال و صور ستارگان است و نحوه قرار گرفتن مدارى هر يك از اين قسمت ها
نامهاى اين دوازده بخش عبارت اند از حمل ، ثور ، جوزاء ، سرطان ، اسد ، سنبله ، ميزان ، عقرب ، قوس ، جدى ، دلو و حوت
به طورى كه ملاحظه مى شود اين كلمات هر يك نمودار حيوان و يا شىء ديگرى است
اين نامها را مناسب با صورت فرضى كه از مدار هر 30 درجه فلك ثوابت و تعدادى از كواكب كه در آن مدار و حوالى آن قرار دارند انتخاب كرده اند و البته خارج از اين مدارها نيز براى كواكب مرصوده صورتهاى ديگر قائل شده اند كه تحت عنوان صور كواكب ضبط و ثبت شده است
به هر حال بحث ما در اينجا از هيئت عالم و يا تقويم نيست و صرفاً در حد شرح لغت و اصطلاح كمى زيادتر در باب نجوم و اساس آن توضيح مى دهيم
اهل احكام نجوم به عنوان مقدمه تأثيرات نجومى و چگونگى آن مسائلى را به طور درهم مورد بحث قرار داده اند
ـ تقسيم زمان بر حسب فصول چهارگانه سال
ـ تقسيم جهات برحسب وضع طبيعى به شرق ، غرب ، شمال و جنوب
ـ اركان مواد عالم يعنى آب . خاك . هوا و آتش
طبايع چهارگانه يعنى حرارت ، برودت ، رطوبت و يبوست
ـ اخلاط اربعه : صفراء ، سوداء ، بلغم و دم
ـ رياح چهارگانه : صبا ، دبور ، جريبا و تيما به ترتيب باد شرقى ، غربى ، شمالى و جنوبى 6
ـ شش برج را شمالى مى دانند و شش برج را جنوبى ، بروج شمالى از حمل است تا سنبله و جنوبى از ميزان است تا حوت هنگامى كه آفتاب در بروج شمالى سير كند شب كوتاهتر است و در بروج جنوبى معكوس است و علاوه گفته اند كه شش برج مستقيم الطلوعند و شش برج معوج الطلوعند
شش برج مذكراند و شش ديگر مؤنث ، شش برج نهارى اند و شش برج ليلى ، شش برج صاعداند و شش برج هابط ، شش برج در حيز آفتاب و شش برج در حيز ماهتاب
ـ تقسيم ديگر از لحاظ خواص گفته اند سه برج مثلث نارى اند و حار و يابس و آنها حمل، اسد و قوس اند و سه برج مثلث ترابى بارد و يابس اند و آنها ثور ، سنبله و جدى اند، و سه برج مثلث هوائى حار و رطب اند و آنها جوزاء ، ميزان ودلواند و سه برج مثلث مائى و رطب اند و آنها سرطان ، عقرب و حوت است
ـ تقسيم ديگر از جهت ديگر چهار برج منقلب الزمان اند كه حمل و ميزان و سرطان و جدى است و چهار برج ثابت الزمان كه ثور ، اسد ، عقرب و دلو است و چهار ديگر ذو جسدين اند كه جوزاء ، سنبله، قوس و حوت باشد
ـ بروج دوازده گانه را بيوت هم نامند و سيارات را بين آنها تقسيم كرده اند و مثلا گويند اسد بيت آفتاب است و سرطان بيت قمر ، جوزاء و سنبله بيت عطارد است و ثور و ميزان بيت زهره است ، حمل و عقرب بيت مريخ است ، قوس و حوت بيت مشترى است ، جدى و دلو بيت زحل است .
ـ هر يك از سيارات خمسه يعنى بجز ماه و آفتاب يك بيت و يا دو بيت از حيز آفتاب دارند و يك يا دو از حيز ماهتاب (زيرا ماه هم در هر 28 يا سى روز مدارى را طى مى كند) و وبال هر كوكبى هنگامى است كه بيت او مقابله يابد و بالاخره اوج و حضيض ، صعود و هبوط كواكب را نسبت به مدار خود آن بيت مى دانند
ـ هر برجى را سه قسمت كرده اند و هر ثلثى را ده درجه كه وجه ناميده و آن را منسوب به يك كوكب كرده اند و مثلا گويند رب اين ثلث يا درجه ها فلان كوكب است
ثلث اول برج حمل وجه مريخ ، ثلث دوم آن وجه شمس ، ثلث سوم آن وجه زهره ، ثلث اول ثور وجه عطارد ، ثلث دوم آن وجه ماه ثلث سوم آن وجه زحل است و همين طور بقيه بروج
ـ سيارات هفتگانه از لحاظ روشنائى و درخشندگى و مقدار آن تقسيم شده اند به نيران : ماه و آفتاب ، سعدان : مشترى و زهره نحسان : زحل و مريخ (و عطارد ممزوج است از سعد و نحس)
طبايع سيارات را با توجه به طبايع اربعه مشخص كنند و به هر يك از آنها طبيعتى را منسوب گردانند و مثلا گويند طبيعت آفتاب حار است و مذكر است و نارى است و سعد است، زحل بارد ، يابس مذكر و نهارى است و همين طور تا آخر
ـ ساعات شبانه روز هفته را بين سيارات تقسيم كرده اند و آن كوكب را رب آن ساعت ناميده اند و مثلا ساعت اول روز يكشنبه و ساعت اول شب پنج شنبه را ويژه آفتاب دانند و ساعت اول روز دوشنبه و شب جمعه را مخصوص ماه دانند و بدين ترتيب
ـ هر يك از سيارات رب پاره اى از سالها و ماه ها و ساعات است
ـ هر يك از فصول چهارگانه را خواصى است كه اين يك امر طبيعى است و غير قابل انكار ، اين خواص طبيعى را محصول سيارات و ستارگان مى دانند كه موجب و سبب اين فصولند و اين امر تا حدودى جنبه هاى علمى دارد
هر يك از سيارات مدارى دارند كه در آن مدار در حركت اند و حركات آنان بر يك جهت و يكنواخت نمى باشد و علاوه بر اين حركات روزانه و جزئى حركات ديگرى دارند طويل المدة مثلا زحل بروج دوازده گانه را تقريباً در 30 سال طى مى كند كه مكث آن در هر برجى دو سال و نيم است و مشترى بروج دوازده گانه را تقريباً در دوازده سال طى مى كند و به همين ترتيب سيارات ديگر .
ـ برجها را از لحاظ سيارات و نسبت به آنها حالاتى است از هبوط ، شرف ، وبال و غيره و مثلا برج حمل بيت مريخ و شرف شمس و هبوط زحل و وبال زهره است و به همين طريق ثور بيت زهره ، شرف قمر ، وبال مريخ و ترابى است و بدين ترتيب
مولودات را از لحاظ سرنوشت و زندگى در اين دنيا با توجه به اين خصوصيات مورد توجه قرار مى دهند و طالع بينى براى انسانها با توجه به اين امور انجام مى شود و لحظات تولد را با توجه به تقارن طلوع اين سيارات در بروج خاص بررسى نمايند : ضمناً هرگاه با آفتاب در برجى واحد و در درجه واحد جمع شوند آفتاب منكسف شود و معمولا در آخر برج اين امر اتفاق مى افتد . چنانكه ماه درين حال محاذى آفتاب قرار مى گيرد و مانع و حاجب مى شود از اينكه ما نور آفتاب را مشاهده كنيم و هرگاه زمين محاذى موضع آفتاب قرار گيرد ماه منكسف مى شود و اين امر اغلب در نيمه ماه اتفاق افتد
ـ به طور كلى عقيده بر اين بوده است كه افلاك سماوى هر يك به نوبه خود در موجودات زمينى اثرى خاص دارند كه البته اگر منظور جهات تأثيرات طبيعى باشد درست است زيرا شكى نيست كه آثار جوى و كائنات جوى در تربيت موجودات زمينى مؤثرند و اگر منظور غير اين باشد بدان نحو كه اهل فال و طالع گويند صحت آن معلوم نيست
ـ گاه بود كه چند سياره در يك بيت يا برج گرد آيند در طول سنوات متمادى
ـ هرگاه دو كوكب در يك درجه از فلك گرد آيند مقترن گويند و اگر فواصل آنها زياد شود منصرف گويند و به هر حال اتصال و اقتران و مناظره و مقارنه كواكب بر اين بنا است
هرگاه فاصله آنها 60 درجه باشد يا 90 درجه و يا 120 درجه و بالاخره 180 درجه كه نيم فلك است مناظرات و مقابلات حاصل مى شود و به هر حال مسئله تربيع و تسديس و تخميس و غيره بر مبناى اين محاسبات است يعنى فواصل درجات در بين 180 درجه نيم كره
براى هر يك از سيارات قلمروى خاص است كه دايره عمليات آن گويند و از اين قلمرو آثار خود را به جهان خاكى گسيل مى دهند و از دايره هر يك از سيارات امور و خواص معين به زمين فرستاده مى شود كه در سرنوشت موجودات زمين مؤثراند : از دايره زحل امور روحانى خاص در زمين سريان يابد و اعطاى صور به دنياى خاكى كند و صدها خاصيت و اثر ديگر
از دايره مشترى اعتدال طبايع سريان پيدا كند و انس و عشق و صدها خاصيت ديگر
از دايره مريخ حركت ، كار و كوشش و سرعت در اعمال و صدها خاصيت ديگر
از دايره زهره ، زينت و زيبائى و اعتدال و صدها خاصيت ديگر
از دايره عطارد علوم و معارف و الهام و رؤياى صادقه و صدها خاصيت ديگر
و همين طور است وضع ساير اجرام ثوابت كه هر يك به مقدار معين از خواص به عالم خاكى گسيل مى دارند ، اين خواص به دايره اركان اربعه مى رسد و تركيب مى شود با خواص ذاتى خود اركان
ـ حركت آفتاب را در بيوت و بروج گوناگون عيدها است مثلا روز نزول آفتاب به برج حمل عيد اول است كه شبانه روز مساوى و هوا معتدل شود و صدها خاصيت ديگر كه بيت حيات است روز اول نزول آفتاب را به برج سرطان عيد دوم گويند كه اول تابستان است و روز اول نزول آفتاب را به برج ميزان عيد سوم نامند كه فصل پائيز است با تمام خواص طبيعى آن
البته عيد چهارم هم با شروع فصل زمستان است ، و به هر حال اين عيدها مربوط به فصول چهارگانه است كه البته هر فصلى خاصيتى دارد
ـ براى هر يك از سيارات از لحاظ ذاتى خواصى قائلند كه به جوهر زمينى تشبيه كرده اند
ـ چنانكه اشارت رفت سيارات هفتگانه ارباب ايام هفته اند مثلا خورشيد رب روز يكشنبه و ماه رب روز دوشنبه و مريخ رب روز سه شنبه و عطارد رب روز چهارشنبه و مشترى رب روز پنج شنبه و زهره رب روز جمعه است و زحل رب روز شنبه
ـ سيارات را با اعضاء حيوانات مطابقت داده اند و هر سياره را منطبق با يكى از اعضاء حيوانات كرده اند
هر يك از بيوت دوازده گانه را به طور كلى خواصى است بيت اول كه بيت حمل باشد بيت حيات است و صدها خواص ديگر، و بيت دوم بيت مال ، سوم بيت اخوت و چهارم بيت آباء، پنجم بيت اولاد و ششم بيت مرض ، هفتم بيت نساء و هشتم بيت موت و نهم بيت سفر و دهم بيت سلطان و يازدهم بيت سعادت و دوازدهم بيت اعداء است
در اينجا چون مسئله تأثيرات كواكب در مقدرات انسانها با سحر و كهانت ربطى كامل دارد و از طرفى با ادبيات و سنن مشرق زمين عجين شده است ناگزير در حد اصطلاح و لغت در اين باب توضيح مى دهيم بدون آنكه اظهار نظر بكنيم زيرا اصولا كار فرهنگ تعريف لغات و اصطلاحات است و احياناً در موارد لزوم توضيحى در حد لزوم و به هر حال بيان شد كه بروج عبارتند از دوازده برج و افلاك نه اند و سيارات هفت و كواكب مرصوده تقريباً يكهزار و بيست و نه كوكب اند .
بجز اينها اهل علوم غريبه گويند دو عقد كه به نام عقدتان ناميده اند در جهان سماوات وجود دارد كه يكى را رأس نامند كه دلالت بر سعادت دارد و ديگر ذنب كه دلالت بر نحوست دارد
گويند در جهان وجود ، نحوست ها و سعادت هائى وجود دارد و در اين ترديدى نيست، و از همين امر در مى يابيم كه در جهان وجود ، دو گونه نفوس وجود دارد : نفوس شريره و نفوس خوب و خيّره كه از آنها تعبير به فرشته و شيطان و جن مى شود
كواكب عبارت اند از ملائكه خداوند در آسمان عالم ، و خداوند اين ملائكه سماوات را بيافريده است تا تدبير خلق كنند و عمران و آبادانى از آثار وجودى آنها است
چنين فرض كرده اند كه فلك محيط يا فلك الافلاك يا فلك اطلس در 24 ساعت يك دور به دور خود مى گردد كه نسبت به افق هر كس چنين نموده مى شود يا چنين فرض شده است آفتاب در 24 ساعت يك دور در مدار 360 درجه خود مى گردد كه قهرا از مشرق طلوع كرده و به نقطه اى غروب مى كند كه ما آن را نسبت به افق خود مغرب مى ناميم و به اندازه مقدارى كه در افق ما نمودار است با كمى كم و زيادتر ناپيداست آن مدت ناپيدائى را چنين تعبير كرده اند كه در نيم دايره تحت الارض به حركت و سير خود ادامه مى دهد چنانكه مدت نمودارى را سير و حركت در فوق الارض مى دانند
مدار حركت آفتاب يا محيط فلك آفتاب يا فلك الافلاك و يا فلك ثوابت و يا هر فلك كلى ديگرى از اين افلاك كلى را به دوازده بخش تقسيم كرده اند علت اين تقسيم اين است كه سال دوازده ماه است و در حركت انتقالى كل افلاك در هر سال يك دور به دور خود حركت كرده كه فصول چهارگانه را به وجود مى آورند و البته مورد نظر ما در اين تقسيم بندى فصول نيست و بروج است و به ويژه رده بندى ستارگان ، و بنابر اين از لحاظ خواص و حالات نجومى بايد اين دوازده بخش را در فلك ثوابت مد نظر بداريم
و ديگر آنچه اكنون مد نظر ماست بيان حركت آفتاب در مدار خود و يا حركت منظومه شمسى هم نيست و صرفاً بيان كلياتى است مربوط به احكام نجومى در حد لغت و اصطلاح
به هر حال براى هر يك از اين دوازده بخش نامى برگزيده اند در زبانهاى تازى و فارسى و هر زبانى ديگر
اين نامها حداقل در تازى نمودار اشكال و صور ستارگان است و نحوه قرار گرفتن مدارى هر يك از اين قسمت ها
نامهاى اين دوازده بخش عبارت اند از حمل ، ثور ، جوزاء ، سرطان ، اسد ، سنبله ، ميزان ، عقرب ، قوس ، جدى ، دلو و حوت
به طورى كه ملاحظه مى شود اين كلمات هر يك نمودار حيوان و يا شىء ديگرى است
اين نامها را مناسب با صورت فرضى كه از مدار هر 30 درجه فلك ثوابت و تعدادى از كواكب كه در آن مدار و حوالى آن قرار دارند انتخاب كرده اند و البته خارج از اين مدارها نيز براى كواكب مرصوده صورتهاى ديگر قائل شده اند كه تحت عنوان صور كواكب ضبط و ثبت شده
به هر حال بحث ما در اينجا از هيئت عالم و يا تقويم نيست و صرفاً در حد شرح لغت و اصطلاح كمى زيادتر در باب نجوم و اساس آن توضيح مى دهيم
اهل احكام نجوم به عنوان مقدمه تأثيرات نجومى و چگونگى آن مسائلى را به طور درهم مورد بحث قرار داده اند
ـ تقسيم زمان بر حسب فصول چهارگانه سال
ـ تقسيم جهات برحسب وضع طبيعى به شرق ، غرب ، شمال و جنوب
ـ اركان مواد عالم يعنى آب . خاك . هوا و آتش
ـ طبايع چهارگانه يعنى حرارت ، برودت ، رطوبت و يبوست
ـ اخلاط اربعه : صفراء ، سوداء ، بلغم و دم
ـ رياح چهارگانه : صبا ، دبور ، جريبا و تيما (به ترتيب باد شرقى ، غربى ، شمالى و جنوبى)
ـ شش برج را شمالى مى دانند و شش برج را جنوبى ، بروج شمالى از حمل است تا سنبله و جنوبى از ميزان است تا حوت هنگامى كه آفتاب در بروج شمالى سير كند شب كوتاهتر است و در بروج جنوبى معكوس است و علاوه گفته اند كه شش برج مستقيم الطلوعند و شش برج معوج الطلوعند
شش برج مذكراند و شش ديگر مؤنث ، شش برج نهارى اند و شش برج ليلى ، شش برج صاعداند و شش برج هابط ، شش برج در حيز آفتاب و شش برج در حيز ماهتاب
ـ تقسيم ديگر از لحاظ خواص گفته اند سه برج مثلث نارى اند و حار و يابس و آنها حمل، اسد و قوس اند و سه برج مثلث ترابى بارد و يابس اند و آنها ثور ، سنبله و جدى اند، و سه برج مثلث هوائى حار و رطب اند و آنها جوزاء ، ميزان ودلواند و سه برج مثلث مائى و رطب اند و آنها سرطان ، عقرب و حوت است
ـ تقسيم ديگر از جهت ديگر چهار برج منقلب الزمان اند كه حمل و ميزان و سرطان و جدى است و چهار برج ثابت الزمان كه ثور ، اسد ، عقرب و دلو است و چهار ديگر ذو جسدين اند كه جوزاء ، سنبله، قوس و حوت باشد
ـ بروج دوازده گانه را بيوت هم نامند و سيارات را بين آنها تقسيم كرده اند و مثلا گويند اسد بيت آفتاب است و سرطان بيت قمر ، جوزاء و سنبله بيت عطارد است و ثور و ميزان بيت زهره است ، حمل و عقرب بيت مريخ است ، قوس و حوت بيت مشترى است ، جدى و دلو بيت زحل است
ـ هر يك از سيارات خمسه يعنى بجز ماه و آفتاب يك بيت و يا دو بيت از حيز آفتاب دارند و يك يا دو از حيز ماهتاب (زيرا ماه هم در هر 28 يا سى روز مدارى را طى مى كند) و وبال هر كوكبى هنگامى است كه بيت او مقابله يابد و بالاخره اوج و حضيض ، صعود و هبوط كواكب را نسبت به مدار خود آن بيت مى دانند
ـ هر برجى را سه قسمت كرده اند و هر ثلثى را ده درجه كه وجه ناميده و آن را منسوب به يك كوكب كرده اند و مثلا گويند رب اين ثلث يا درجه ها فلان كوكب است
ثلث اول برج حمل وجه مريخ ، ثلث دوم آن وجه شمس ، ثلث سوم آن وجه زهره ، ثلث اول ثور وجه عطارد ، ثلث دوم آن وجه ماه ثلث سوم آن وجه زحل است و همين طور بقيه بروج
ـ سيارات هفتگانه از لحاظ روشنائى و درخشندگى و مقدار آن تقسيم شده اند به نيران : ماه و آفتاب ، سعدان : مشترى و زهره نحسان : زحل و مريخ (و عطارد ممزوج است از سعد و نحس)
ـ طبايع سيارات را با توجه به طبايع اربعه مشخص كنند و به هر يك از آنها طبيعتى را منسوب گردانند و مثلا گويند طبيعت آفتاب حار است و مذكر است و نارى است و سعد است، زحل بارد ، يابس مذكر و نهارى است و همين طور تا آخر
ـ ساعات شبانه روز هفته را بين سيارات تقسيم كرده اند و آن كوكب را رب آن ساعت ناميده اند و مثلا ساعت اول روز يكشنبه و ساعت اول شب پنج شنبه را ويژه آفتاب دانند و ساعت اول روز دوشنبه و شب جمعه را مخصوص ماه دانند و بدين ترتيب
ـ هر يك از سيارات رب پاره اى از سالها و ماه ها و ساعات است
ـ هر يك از فصول چهارگانه را خواصى است كه اين يك امر طبيعى است و غير قابل انكار ، اين خواص طبيعى را محصول سيارات و ستارگان مى دانند كه موجب و سبب اين فصولند و اين امر تا حدودى جنبه هاى علمى دارد
ـ هر يك از سيارات مدارى دارند كه در آن مدار در حركت اند و حركات آنان بر يك جهت و يكنواخت نمى باشد و علاوه بر اين حركات روزانه و جزئى حركات ديگرى دارند طويل المدة مثلا زحل بروج دوازده گانه را تقريباً در 30 سال طى مى كند كه مكث آن در هر برجى دو سال و نيم است و مشترى بروج دوازده گانه را تقريباً در دوازده سال طى مى كند و به همين ترتيب سيارات ديگر
برجها را از لحاظ سيارات و نسبت به آنها حالاتى است از هبوط ، شرف ، وبال و غيره و مثلا برج حمل بيت مريخ و شرف شمس و هبوط زحل و وبال زهره است و به همين طريق ثور بيت زهره ، شرف قمر ، وبال مريخ و ترابى است و بدين ترتيب
مولودات را از لحاظ سرنوشت و زندگى در اين دنيا با توجه به اين خصوصيات مورد توجه قرار مى دهند و طالع بينى براى انسانها با توجه به اين امور انجام مى شود و لحظات تولد را با توجه به تقارن طلوع اين سيارات در بروج خاص بررسى نمايند : ضمناً هرگاه با آفتاب در برجى واحد و در درجه واحد جمع شوند آفتاب منكسف شود و معمولا در آخر برج اين امر اتفاق مى افتد چنانكه ماه درين حال محاذى آفتاب قرار مى گيرد و مانع و حاجب مى شود از اينكه ما نور آفتاب را مشاهده كنيم و هرگاه زمين محاذى موضع آفتاب قرار گيرد ماه منكسف مى شود و اين امر اغلب در نيمه ماه اتفاق افتد
ـ به طور كلى عقيده بر اين بوده است كه افلاك سماوى هر يك به نوبه خود در موجودات زمينى اثرى خاص دارند كه البته اگر منظور جهات تأثيرات طبيعى باشد درست است زيرا شكى نيست كه آثار جوى و كائنات جوى در تربيت موجودات زمينى مؤثرند و اگر منظور غير اين باشد بدان نحو كه اهل فال و طالع گويند صحت آن معلوم نيست
ـ گاه بود كه چند سياره در يك بيت يا برج گرد آيند در طول سنوات متمادى
ـ هرگاه دو كوكب در يك درجه از فلك گرد آيند مقترن گويند و اگر فواصل آنها زياد شود منصرف گويند و به هر حال اتصال و اقتران و مناظره و مقارنه كواكب بر اين بنا است
هرگاه فاصله آنها 60 درجه باشد يا 90 درجه و يا 120 درجه و بالاخره 180 درجه كه نيم فلك است مناظرات و مقابلات حاصل مى شود و به هر حال مسئله تربيع و تسديس و تخميس و غيره بر مبناى اين محاسبات است يعنى فواصل درجات در بين 180 درجه نيم كره
ـ براى هر يك از سيارات قلمروى خاص است كه دايره عمليات آن گويند و از اين قلمرو آثار خود را به جهان خاكى گسيل مى دهند و از دايره هر يك از سيارات امور و خواص معين به زمين فرستاده مى شود كه در سرنوشت موجودات زمين مؤثراند : از دايره زحل امور روحانى خاص در زمين سريان يابد و اعطاى صور به دنياى خاكى كند و صدها خاصيت و اثر ديگر
از دايره مشترى اعتدال طبايع سريان پيدا كند و انس و عشق و صدها خاصيت ديگر
از دايره مريخ حركت ، كار و كوشش و سرعت در اعمال و صدها خاصيت ديگر
از دايره زهره ، زينت و زيبائى و اعتدال و صدها خاصيت ديگر
از دايره عطارد علوم و معارف و الهام و رؤياى صادقه و صدها خاصيت ديگر
و همين طور است وضع ساير اجرام ثوابت كه هر يك به مقدار معين از خواص به عالم خاكى گسيل مى دارند اين خواص به دايره اركان اربعه مى رسد و تركيب مى شود با خواص ذاتى خود اركان
ـ حركت آفتاب را در بيوت و بروج گوناگون عيدها است مثلا روز نزول آفتاب به برج حمل عيد اول است كه شبانه روز مساوى و هوا معتدل شود و صدها خاصيت ديگر كه بيت حيات است روز اول نزول آفتاب را به برج سرطان عيد دوم گويند كه اول تابستان است و روز اول نزول آفتاب را به برج ميزان عيد سوم نامند كه فصل پائيز است با تمام خواص طبيعى آن
البته عيد چهارم هم با شروع فصل زمستان است ، و به هر حال اين عيدها مربوط به فصول چهارگانه است كه البته هر فصلى خاصيتى دارد
ـ براى هر يك از سيارات از لحاظ ذاتى خواصى قائلند كه به جوهر زمينى تشبيه كرده اند
ـ چنانكه اشارت رفت سيارات هفتگانه ارباب ايام هفته اند مثلا خورشيد رب روز يكشنبه و ماه رب روز دوشنبه و مريخ رب روز سه شنبه و عطارد رب روز چهارشنبه و مشترى رب روز پنج شنبه و زهره رب روز جمعه است و زحل رب روز شنبه
ـ سيارات را با اعضاء حيوانات مطابقت داده اند و هر سياره را منطبق با يكى از اعضاء حيوانات كرده اند
ـ هر يك از بيوت دوازده گانه را به طور كلى خواصى است بيت اول كه بيت حمل باشد بيت حيات است و صدها خواص ديگر، و بيت دوم بيت مال ، سوم بيت اخوت و چهارم بيت آباء، پنجم بيت اولاد و ششم بيت مرض ، هفتم بيت نساء و هشتم بيت موت و نهم بيت سفر و دهم بيت سلطان و يازدهم بيت سعادت و دوازدهم بيت اعداء است
در اينجا چون مسئله تأثيرات كواكب در مقدرات انسانها با سحر و كهانت ربطى كامل دارد و از طرفى با ادبيات و سنن مشرق زمين عجين شده است ناگزير در حد اصطلاح و لغت در اين باب توضيح مى دهيم بدون آنكه اظهار نظر بكنيم زيرا اصولا كار فرهنگ تعريف لغات و اصطلاحات است و احياناً در موارد لزوم توضيحى در حد لزوم و به هر حال بيان شد كه بروج عبارتند از دوازده برج و افلاك نه اند و سيارات هفت و كواكب مرصوده تقريباً يكهزار و بيست و نه كوكب اند
بجز اينها اهل علوم غريبه گويند دو عقد كه به نام عقدتان ناميده اند در جهان سماوات وجود دارد كه يكى را رأس نامند كه دلالت بر سعادت دارد و ديگر ذنب كه دلالت بر نحوست دارد
گويند در جهان وجود ، نحوست ها و سعادت هائى وجود دارد و در اين ترديدى نيست، و از همين امر در مى يابيم كه در جهان وجود ، دو گونه نفوس وجود دارد : نفوس شريره و نفوس خوب و خيّره كه از آنها تعبير به فرشته و شيطان و جن مى شود
كواكب عبارت اند از ملائكه خداوند در آسمان عالم ، و خداوند اين ملائكه سماوات را بيافريده است تا تدبير خلق كنند و عمران و آبادانى از آثار وجودى آنها است